Tìm hiểu thước kẹp, cách dùng thước kẹp, cách đọc & bảo quản

Đăng bởi: Tinh HàDanh mục: Tin kỹ thuật

Thước kẹp (hay thước cặp) là dụng cụ đo lường được sử dụng rất phổ biến trong nhiều ngành nghề khác nhau, đặc biệt trong cơ khí thì đây là thiết bị không thể thiếu trong tủ đồ của các kỹ sư, thợ cơ khí và cũng được dùng trong các phòng kiểm tra, quản lý chất lượng.

» Thước cặp Mitutoyo chính hãng

Dòng thước cặp ABSOLUTE Solar series 500 Mitutoyo

Thước kẹp là gì?

Thước kẹp (tên tiếng anh là Calipers) là dụng cụ đo đa năng dùng để đo kích thước bên trong, bên ngoài hay độ sâu của các vật thể bằng cách sử dụng cơ cấu kẹp của các mỏ đo cũng như dựa trên khoảng cách của 2 mỏ đo để xác định kích thước.

Thước kẹp có tính đa dụng, có thể sử dụng để đo với nhiều loại hình dáng, kích thước của vật thể, cũng như đáp ứng cho nhiều kiểu đo khác nhau, và ứng dụng được trong nhiều ngành nghề như cơ khí, xây dựng, nhôm kính, đồ gỗ, nhựa…

Cấu tạo của thước kẹp

Cấu tạo của thước kẹp

Thước cặp có cơ cấu khá đơn giản, bao gồm: Mỏ đo trong, Mỏ đo ngoài, Thân thước, Vít giữ, Thước phụ, Thước chính, Bộ phận di động, Thanh đo độ sâu.

Thông thường, thước kẹp được sản xuất với các giới hạn của thước đo là 150mm, 200mm, 300mm, 500mm, 1000mm. Cho nên chúng ta cũng hay được nghe là thước kẹp 150mm, thước kẹp 200mm…

Đối với các thước hệ mét, khoảng cách của mỗi vạch chia trên thân thước chính là 1mm, còn độ chính xác của thước được xác định bằng giá trị trên thân thước phụ, bao gồm độ chính xác 0.1 mm, 0.05 mm, 0.02 mm.

Phân loại thước kẹp

Thước cặp có thể được phân loại theo hình dạng mỏ đo của thước, theo hãng sản xuất, theo phương thức xác định và hiển thị kết quả đo, theo giới hạn đo, theo độ chính xác… Trong bài viết này, Tinh Hà sẽ phân loại thước kẹp theo những cách phổ biến như sau.

Phân loại thước cặp theo phương thức xác định và hiển thị kết quả đo:

  • Thước kẹp cơ khí: Đo và hiển thị kết quả đo bằng các vạch chia trên thân thước chính và thước phụ.
thước cặp cơ khí
Thước cặp cơ khí Mitutoyo

Xem thêm: Thước cặp cơ khí Mitutoyo

  • Thước kẹp đồng hồ: Đo và hiển thị kết quả đo dựa trên thân thước và mặt đồng hồ chỉ kim của thước.
thước cặp đồng hồ
Thước cặp đồng hồ Mitutoyo

Xem thêm: Thước cặp đồng hồ Mitutoyo

  • Thước kẹp điện tử: Đo bằng hệ thống cảm biến điện tử và hiển thị kết quả đo trên mặt hiển thị kỹ thuật số.
thước kẹp điện tử Mitutoyo
Thước kẹp điện tử Mitutoyo

Xem thêm: Thước cặp điện tử Mitutoyo

Phân loại thước cặp theo độ chính xác: 

  • Thước kẹp 1/10: đo được kích thước chính xác tới 0.1 mm.
  • Thước kẹp 1/20: đo được kích thước chính xác tới 0.05 mm.
  • Thước kẹp 1/50: đo được kích thước chính xác tới 0.02 mm.

Phân loại thước cặp theo giới hạn đo:

  • Thước kẹp 150 mm
  • Thước kẹp 200 mm
  • Thước kẹp 300 mm
  • Thước kẹp 500 mm
  • Thước kẹp 1000 mm

Ngoài ra, khi gọi các loại thước kẹp, mọi người cũng thường gọi kết hợp theo nhiều đặc điểm khác nhau của thước, chẳng hạn như thước kẹp cơ khí 200mm, thước kẹp điện tử đo nhựa, thước kẹp cơ khí mỏ đo nhọn, thước cặp điện tử 300 mm,…

Cách dùng thước kẹp

Cấu tạo đơn giản của thước kẹp cũng cho phép người dùng dễ dàng sử dụng thước kẹp để đo đạc. Trong phần này, Tinh Hà sẽ hướng dẫn bạn cách sử dụng thước kẹp một cách chi tiết để giúp bạn có thể sử dụng được ngay trong lần đầu tiên.

Trước khi thực hiện quá trình đo, nhất định phải kiểm tra thước cặp. Đảm bảo thước cặp sạch sẽ, không bị vênh, bị lệch, mỏ đo nguyên vẹn, không sứt mẻ. Kiểm tra và thiết lập điểm 0 phù hợp cho thước kẹp. Kiểm tra độ chính xác của thước kẹp bằng cách sử dụng các khối căn mẫu, dưỡng chuẩn

Thông thường đối với các thước cặp kiểu cơ khí và mặt đồng hồ số, kiểm tra điểm 0 (mặc định) bằng cách kéo sát hai mỏ đo của thước chạm vào nhau. Đối với các loại thước cặp điện tử, có thể thiết lập điểm 0 đơn giản bằng chức năng set 0 của thước.

Cũng cần phải kiểm tra và đảm bảo bề mặt của vật thể cần đo phải sạch sẽ. Khi thực hiện đo cần phải giữ cho 2 mặt phẳng của thước song song với mặt phẳng cần đo. Muốn lấy thước ra khỏi vị trí đo cần vặn đai ốc hãm để cố định hàm động với thân thước chính.

Cách đo kích thước ngoài

cách đo kích thước ngoài bằng thước kẹp

  • Nới lỏng vít kẹp, di chuyển mỏ cặp di động đo kích thước ngoài sao cho khoảng cách giữa 2 mỏ đo  lớn hơn kích thước trên chi tiết cần đo.
  • Áp mỏ đo cố định đo kích thước ngoài vào bề mặt của vật thể cần đo, đảm bảo cố định chắc chắn vị trí này, sau đó di chuyển mỏ đo di động áp sát dần và chạm vào vị trí cần đo khoảng cách (so với vị trí mà mỏ đo cố định chạm vào) trên.
  • Đọc kết quả hoặc siết chặt vít kẹp để lấy thước ra khỏi vị trí cần đo và đọc kích thước sau.

 Cách đo kích thước trong

đo kích thước trong bằng thước cặp

  • Tương tự như cách đo kích thước ngoài, nhưng bạn cần sử dụng mỏ đo kích thước bên trong thay vì dùng mỏ đo kích thước ngoài như ở trên. 
  • Trước khi đưa thước cặp chạm vào vật thể cần đo thì cần thu hẹp khoảng cách giữa 2 mỏ đo cố định và mỏ đo di động sao cho ngắn hơn kích thước của lỗ, khe, rãnh… cần đo.
  • Áp mỏ đo cố định vào bề mặt của chi tiết cần đo, sau đó di chuyển dần mỏ đo di động tiếp xúc với bề mặt của chi tiết.
  • Đọc kết quả hoặc siết chặt vít kẹp để lấy thước ra khỏi vị trí cần đo và đọc kích thước sau.

Cách đo độ sâu

  • Đặt vật thể cần đo trên một mặt phẳng, tốt nhất nên sử dụng bàn map.
  • Để phần thân thước kẹp vuông góc với mặt đáy của phần chi tiết cần đo. Xoay vít để mở rộng thanh đo độ sâu. Đưa thanh đo độ sâu vào lỗ cần đo và di chuyển cho chạm tới đáy của phần chi tiết cần đo.
  • Đọc kết quả hoặc khóa vít lại để cố định thanh đo độ sâu, lấy thước ra và đọc kết quả đo.

Cách đọc trị số trên thước kẹp

Hướng dẫn này sử dụng cho loại thước kẹp cơ khí và cũng áp dụng tương tự với các thước kẹp đồng hồ số. Đối với các thước kẹp điện tử kết quả được thể hiện có độ chính xác cao và rất dễ đọc. 

Kết quả đọc được trên thước sẽ bao gồm phần nguyên và phần thập phân, kích thước đo được sẽ là tổng của hai phần này.

Xác định phần nguyên: xem vạch 0 của du xích (phần thanh trượt  trên thước kẹp) trùng với vị trí nào của thước chính thì đó là phần nguyên của kết quả. Giá trị phần nguyên được đọc đến 1mm, trường hợp mà hai vạch trên không trùng nhau thì lấy giá trị trên thước chính ở vị trí vạch bên trái gần nhất với điểm 0 của du xích.

Xác định phần thập phân: xem vạch nào của du xích trùng với vạch của thước chính thì lấy số thứ tự của vạch đó (tính từ 0) trên thước phụ nhân với độ chính xác của thước thì ra phần thập phân.

Xem ví dụ trong hình dưới đây để hiểu hơn về cách đọc trị số này.

cách đọc trị số trên thước cặp

Cách bảo quản thước kẹp

Để giữ được độ bền và đặc biệt là độ chính xác của các thước cặp, các bạn cần bảo dưỡng chúng theo những lưu ý sau.

  • Tuyệt đối không dùng thước kẹp để đo vật thể đang quay.
  • Không dùng thước kẹp đo các bề mặt thô, bẩn.
  • Không ép mạnh hai mỏ đo của thước vào nhau và vào vật thể cần đo.
  • Trong quá trình đo cần dùng thước kẹp cẩn thận, nhẹ nhàng, tuyệt đối không ném, vứt thước kẹp.
  • Hạn chế việc lấy thước ra khỏi vật đo rồi mới đọc trị số.
  • Không để các dụng cụ khác hoặc vật thể khác đè lên thước cặp.
  • Luôn vệ sinh, lau chùi thước kẹp bằng khăn lau chuyên dụng.
  • Khi cất giữ cần đặt thước vào đúng vị trí trong hộp, cất giữ ở nơi khô thoáng, tránh ẩm thấp.

Trên đây là những thông tin về thước kẹp, cấu tạo và cách sử dụng, bảo quản thước kẹp. Để mua được thước kẹp chất lượng, đảm bảo độ chính xác cao và độ bền khi sử dụng, quý khách nên lựa chọn các dòng thước kẹp của hãng MITUTOYO. Liên hệ ngay với Tinh Hà để có thêm thông tin về các dòng thước kẹp MITUTOYO cũng như nhận được báo giá cùng các ưu đãi tốt nhất trong thời gian này!

Tinh Hà – Đại lý ủy quyền MITUTOYO tại Việt Nam.