Các dụng cụ cắt gọt phổ biến trong gia công cơ khí

Đăng bởi: Tinh HàDanh mục: Tin kỹ thuật

Dụng cụ cắt gọt cơ khí là gì?

Dụng cụ cắt gọt Sumitomo

Dụng cụ cắt gọt cơ khí, cũng được gọi là dao cụ cắt gọt kim loại là những dụng cụ cơ khí có độ cứng cao hơn độ cứng của chi tiết gia công, với công dụng tạo hình chi tiết sản phẩm bằng cách cắt gọt phôi để loại bỏ đi những phần kim loại thừa. 

Những dụng cụ cắt gọt này đa dạng chủng loại, kiểu dáng, thiết kế và chúng sẽ hoạt động khi được lắp vào các máy công cụ như máy tiện, máy phay, máy khoan, máy bào,… để thực hiện các chức năng gia công chuyên dụng trong cơ khí như tiện, phay, khoan, doa, bào, taro,… giúp tạo và hoàn thiện các chi tiết, đáp ứng cho việc lắp ráp, chế tạo hoặc sửa chữa máy móc, thiết bị.

Công ty Tinh Hà là đại lý ủy quyền hãng Sumitomo tại Việt Nam, cung cấp đa dạng các dòng dụng cụ cắt gọt chất lượng cao của hãng Sumitomo Nhật Bản.

» Bấm vào đây để xem các dụng cụ cắt gọt Sumitomo Nhật Bản

Các yêu cầu chung đối với dụng cụ cắt gọt kim loại

Dụng cụ cắt gọt

Đối với các dụng cụ cắt gọt kim loại trong gia công cơ khí, chúng phải đáp ứng được những yêu cầu sau để đảm bảo cho quá trình gia công được diễn ra trơn trụ, ổn định, đúng yêu cầu gia công, đảm bảo độ chính xác và đặc biệt tránh những sự cố không đáng có. Bao gồm:

  • Độ cứng: dụng cụ cắt cần phải có độ cứng cao hơn độ cứng của phôi, phải đủ cứng để không bị biến dạng trong quá trình cắt gọt.
  • Độ bền cơ học: là khả năng không bị phá hủy khi phải chịu áp lực trong quá trình cắt.
  • Độ bền nhiệt: dao cắt cần phải giữ được độ cứng và độ bền cơ học khi phải chịu nhiệt sinh ra trong quá trình gia công.
  • Độ bền mài mòn: khả năng chống mài mòn trong quá trình cắt gọt.

» Xem thêm bài viết: Những vật liệu chế tạo dụng cụ cắt gọt kim loại phổ biến hiện nay

Các loại dụng cụ cắt gọt cơ khí thông dụng

  1. Dao tiện

các loại dao tiện cnc

Dao tiện là dụng cụ cắt gọt được dùng cực kỳ phổ biến trong gia công kim loại, nó giúp tạo hình nhanh chóng các chi tiết có dạng tròn xoay như trục trơn, côn, lỗ tròn… Dao tiện bao gồm 2 bộ phận chính là phần cán và phần cắt. Cán dao giúp gá kẹp chắc dao tiện trên các máy tiện, phần cắt thường tạo thành bởi các mảnh dao tiện có thể thay thế. 

» Xem thêm: Tìm hiểu phương pháp gia công tiện CNC trong cơ khí

Dao tiện cơ khí rất đa dạng chủng loại, kiểu dáng để đáp ứng cho nhiều ứng dụng gia công tiện, cũng như nhu cầu tiện trên các loại vật liệu có tính chất khác nhau. Đối với dao tiện, theo các cách phân loại khác nhau sẽ có những loại như sau:

  • Theo chức năng của dao tiện có dao tiện ngoài, dao tiện trong, dao tiện ren, dao tiện rãnh, dao tiện cắt đứt, dao tiện vai, dao xén mặt đầu, dao tiện doa lỗ, dao tiện định hình.
  • Theo hướng tiện của dao trong quá trình gia công thì có dao tiện trái và dao tiện phải.
  • Theo kết cấu của dao tiện thì có dao hình tròn, dao hình lăng trụ, dao liền, dao hàn, dao răng chắp.
  • Theo cách gá dao với phôi thì có dao định hình hướng kính và dao định hình tiếp tuyến.

Các bạn có thể tìm hiểu nhiều thông tin hơn về các loại dao tiện CNC tại bài viết Tổng hợp các loại dao tiện CNC thông dụng

  1. Dao phay

Dao phay CNC là gì?

Cùng với dao tiện thì các loại dao phay cũng được sử dụng rất nhiều trong gia công cơ khí, thậm chí ứng dụng của nó còn nhiều hơn là các loại dao tiện. Dao phay được lắp trên các máy phay hoặc máy gia công phức hợp để thực hiện các quá trình gia công phay. 

»  Hiểu thêm phương pháp gia công phay tại: Tìm hiểu phương pháp gia công phay trong cơ khí

Dao phay có thể dùng để tạo ra được nhiều chi tiết phức tạp, do cơ chế gia công phay nên dao phay có thể loại bỏ được nhanh những phần thừa trên phôi để tạo rãnh, tạo lỗ, ren, bánh răng… gia công từ thô đến hoàn thiện hình dáng của nhiều kiểu chi tiết.

Dao phay cơ khí cũng có nhiều kiểu phân loại khác nhau, dựa theo các tiêu chí riêng thì chúng ta có các loại dao phay cơ khí như sau.

  • Dựa theo cách phân bố răng dao so với trục dao, có dao phay ngón, dao phay cầu, dao phay góc, dao phay mặt, dao phay đĩa.
  • Dựa theo kết cấu của răng dao có dao phay răng nhọn và dao phay hớt lưng.
  • Dựa theo hướng của răng dao có dao răng thẳng, dao răng nghiêng, dao răng xoắn, dao răng sole.
  • Dựa theo cấu tạo của toàn bộ dao phay có dao phay liền khối, dao phay răng ghép.
  • Dựa theo điều kiện cắt gọt của dao phay có dao phay mặt trụ, dao phay mặt đầu.
  • Dựa theo đặc điểm công nghệ có dao phay mặt phẳng, dao phay rãnh và bậc, dao phay bề mặt định hình, dao phay bánh răng và ren, dao phay tạo lỗ, dao phay rãnh chữ T, dao phay cắt vật liệu.
  • Dựa theo phương pháp kẹp dao có dao phay trụ  ngang, dao phay trụ đứng.

»  Xem nhiều thông tin về dao phay cơ khí hơn tại: Tìm hiểu về các loại dao phay CNC trong cơ khí

  1. Mũi khoan cơ khí

khoan thép gió

Các mũi khoan là dụng cụ cắt gọt được sử dụng để tạo lỗ, khoét lỗ trên các vật liệu kim loại trong ngành công nghiệp cơ khí. Mũi khoan có thể được sử dụng trên các máy CNC cỡ lớn hoặc trên các máy khoan cầm tay cỡ nhỏ.

Cấu tạo cơ bản của mũi khoan bao gồm phần chuôi và phần làm việc, tuy nhiên tùy thuộc vào mỗi ứng dụng khác nhau mà các loại mũi khoan lại có kiểu dáng, cấu tạo và kích thước khác nhau. Phổ biến nhất là các mũi khoan xoắn, ngoài ra còn có nhiều loại mũi khoan khác như sau:

  • Mũi khoan xoắn: loại mũi khoan này tùy theo kiểu dáng hay vật liệu chế tạo, lớp phủ, độ xoắn… lại được chia ra thành nhiều kiểu mũi khoan như mũi khoan dài, mũi khoan đáy phẳng, mũi khoan thép, mũi khoan đa năng, mũi khoan kim loại màu…
  • Mũi khoan gắn mảnh: loại này có phần cắt là những mảnh cắt nhỏ được gắn ở phần đầu của thân mũi khoan.
  • Mũi khoan có thể thay đổi đầu: phần đầu của mũi khoan có thể tháo lắp để thay thế các đầu cắt có góc đỉnh khác nhau hoặc thay đầu mới khi đầu cũ bị mòn.
  • Mũi khoan định tâm: dùng tạo lỗ định vị trước khi khoan với một mũi khoan lớn hơn, tránh khoan bị lệch, thường dùng trên các bề mặt cong.
  • Mũi khoan bước: có nhiều bước đường kính, cho phép khoan nhiều lỗ có đường kính khác nhau chỉ với một mũi khoan.
  • Mũi khoan khoét lỗ: loại mũi khoan này thường được dùng để cắt lỗ thường kính lớn trên vật liệu dạng tấm mỏng.
  • Mũi khoan răng cưa: dùng khoan hoặc sử dụng để tạo hình trên một bề mặt dạng tấm của chi tiết

»  Xem thêm bài viết: Các loại mũi khoan trong gia công cơ khí

  1. Mũi doa

Mũi doa

Các loại mũi doa được sử dụng trong gia công cơ khí để mở rộng lỗ sau khi lỗ đã được tạo ra bằng các phương pháp khoan, khoét hoặc tiện. Trong gia công, doa là nguyên công gia công tinh, đảm bảo độ chính xác kích thước và chất lượng của bề mặt gia công.

Mũi doa bao gồm các loại mũi doa liền khối với nhiều hình dạng khác nhau và loại doa lắp ghép với cán dao, đầu doa và các mảnh cắt được ghép nối với nhau tạo thành hệ thống doa hoàn chỉnh. Xem thêm Hệ thống đầu doa lỗ lắp ghép Big Daishowa CK BORING SYSTEM

  1. Mũi Taro

mũi taro

Mũi taro (hay lưỡi taro, dao taro) là dụng cụ cắt gọt được sử dụng để tạo ren bằng phương pháp taro ren. Mũi taro có thể tạo được cả ren ngoài và ren lỗ trong.

Mũi taro bao gồm các loại như sau:

Dựa vào phoi thì mũi taro được chia ra thành mũi taro cắt và mũi taro nén. 

  • Mũi taro cắt tạo ren bằng cách cắt phôi vật liệu và tạo phoi như gia công cắt gọt thông thường, phoi sau khi tạo sẽ được đẩy ra ngoài lỗ.
  • Mũi taro nén tạo ren bằng cách dùng lực ép làm biến dạng vật liệu để tạo hình ren mà không tạo phoi.

Dựa vào cách sử dụng của mũi taro thì có mũi taro máy và mũi taro tay.

  • Mũi taro máy được dùng trên các máy gia công như máy phay, máy phay CNC, máy khoan taro, máy taro chuyên dụng.. gồm mũi taro rãnh xoắn và mũi taro rãnh thẳng (chỉ dùng gia công lỗ thông).
  • Mũi taro tay là loại được sử dụng thủ công bằng tay để taro ren. Trước đây mũi taro tay thường là 1 bộ gồm 3 cây là cây thô, cây bán tinh và cây tinh, tuy nhiên nhờ vào công nghệ vật liệu và cải tiến trong thiết kế mà mũi taro hiện tại chỉ cần 1 cây để thực hiện taro ren hoàn chỉnh.

Quá trình taro ren có nhược điểm là dễ bị gãy mũi taro, để tránh và khắc phục vấn đề này, các bạn có thể tham khảo bài viết: Cách xử lý khi bị gãy mũi Taro & cách ngăn ngừa tối ưu nhất

  1. Mũi mài, mũi cà

mũi mài, mũi cà

Mũi mài, mũi cà  được gọi chung là mũi mài hợp kim, thường làm bằng vật liệu Tungsten Carbide (hợp kim Vonfram), được sử dụng cho quá trình gia công mài, cà để tạo hình chi tiết sản phẩm. Quá trình gia công mài, cà có thể thực hiện thủ công hoặc trên máy, hiện nay được thực hiện chủ yếu trên các máy mài CNC, đảm bảo độ chính xác cao hơn.

  1. Dao khoét lỗ

dao khoét lỗ

Dao khoét lỗ hay các mũi khoét lỗ được sử dụng để mở rộng lỗ với nhiều kiểu lỗ như lỗ trụ, lỗ bậc, lỗ côn, khoét mặt đầu vuông. Dao khoét có nhiều lưỡi cắt hơn và độ cứng vững cao hơn mũi khoan nên đạt độ chính xác của lỗ cao hơn.

  1. Dao chuốt

Dao chuốt

Dao chuốt giúp mở rộng bề mặt hình trụ trong và các mặt định hình trên phôi. Nó cũng được dùng trong một số kỹ thuật chuốt để gia công mặt phẳng, mặt định hình trong hình khối và sản xuất hàng loạt. Các loại dao chuốt phổ biến là dao chuốt rãnh, dao chuốt lỗ, dao chuốt bề mặt định hình.

  1. Dao vát mép

Dụng cụ vát mép C-CUTTER BOY

Dao vát mép hay mũi vát mép là dụng cụ cắt gọt có công dụng giống như cái tên của nó là vát mép sắc của lỗ, giúp định hình lại mép lỗ theo đúng yêu cầu gia công. Có nhiều tên gọi của dao vát mép như mũi lả miệng, mũi khoét loe, mũi khoan vát mép, mũi doa miệng lỗ… Nếu các bạn có nhu cầu sử dụng loại dao vát mép này, có thể xem thêm Dao vát mép Big Daishowa.

Ngoài ra cũng có một số những dụng cụ cắt gọt cơ khí khác nhưng ít phổ biến hơn. Các dụng cụ cắt gọt ngày càng được nâng cấp, cải tiến nhiều hơn ở các thiết kế, kiểu dáng giúp cho hiệu suất gia công được tăng lên. Đặc biệt là vật liệu chế tạo và lớp phủ được sử dụng trên các dụng cụ cũng trở lên tốt hơn nhiều, với độ chịu nhiệt, chịu mài mòn cực kỳ tốt. 

Cách xử lý khi dụng cụ cắt gọt bị mòn

Trong quá trình gia công, việc cắt gọt sẽ thường xuyên tạo ra sự ma sát, va đập giữa dao và phôi, làm dao bị mài mòn theo thời gian. Bởi vậy, đến một giai đoạn nhất định, các dụng cụ cắt gọt sẽ không còn giữ được sự sắc bén, khiến ảnh hưởng đến độ chính xác và chất lượng trong gia công. 

Để xử lý vấn đề này, các bạn có thể lựa chọn cách mài lại dao bằng những máy mài chuyên dụng hoặc tốt hơn hết là lựa chọn mua dụng cụ cắt gọt mới để đảm bảo chất lượng và hiệu suất gia công.

Những lưu ý khi chọn mua dụng cụ cắt gọt

Để sở hữu được những dụng cụ cắt gọt có chất lượng, đảm bảo yêu cầu gia công thì các bạn cần lưu ý những lời khuyên dưới đây.

  • Nên chọn dụng cụ cắt gọt kim loại từ những hãng sản xuất lớn, có thương hiệu trên thị trường. 
  • Chọn tham số của dao phù hợp với chế độ gia công như tốc độ quay trục chính, tốc độ tiến dao, tốc độ cắt…loại vật liệu phôi phù hợp…
  • Xem sự tương thích của dụng cụ cắt gọt với loại máy gia công mà bạn đang sử dụng.
  • Tham khảo ý kiến của những chuyên gia, những người có nhiều kinh nghiệm trong nghề.

TINH HÀ – Cung cấp các dụng cụ cắt gọt chất lượng cao

Công ty TNHH Thương Mại Dịch Vụ Tinh Hà là Đại lý ủy quyền hãng SUMITOMO Nhật Bản, cung cấp đa dạng các dụng cụ cắt gọt chính hãng, chất lượng cao của hãng SUMITOMO, bao gồm các loại dao tiện, dao phay, dao cắt rãnh, mũi khoan và nhiều dụng cụ cắt gọt cơ khí khác.

Hãng SUMITOMO là tên tuổi lớn trên thế giới về các dụng cụ cắt gọt cho ngành công nghiệp cơ khí chính xác, mang đến những sản phẩm đáng mong đợi và đáp ứng cao yêu cầu gia công từ phía các khách hàng.

»  Bấm xem các dụng cụ cắt gọt SUMITOMO

Đồng thời, Tinh Hà cũng là đại lý ủy quyền của hãng HPMT tại Việt Nam, cung cấp các loại mũi khoan, dao phay ngón, dao phay cầu, mũi doa chất lượng của hãng HPMT. 

»  Bấm xem các dụng cụ cắt gọt HPMT